Srebrna Góra część 1- Bateria Kazamatowa na Chochole Wielkim

Bateria KazamatowaBateria Kazamatowa od strony zachodniej

Po zakończeniu wojny siedmioletniej i podpisaniu pokoju w Hubertsburgu (15 lutego 1763 ) Prusy potwierdzają swoje panowanie na Śląsku. Zaraz po zakończeniu wojny Fryderyk Wielki postanawia ufortyfikować zajętą prowincję. Powstają twierdze na linii Odry – Szczecin, Spandau, Kostrzyn, Głogów, Wrocław, Brzeg, Koźle oraz twierdze przed linią Odry – Świdnica, Nysa, Kłodzko. Oprócz tego Fryderyk Wielki podejmuje decyzję o budowie twierdzy na Przełęczy Srebrnej. Z jednej strony miała ona wzmacniać Twierdzę Kłodzko, a z drugiej bronić łatwego do sforsowania przejścia przez przełęcz. Decyzja taka wynikała z doświadczeń właśnie zakończonych wojen, kiedy to „furtki” przez wał Sudetów były dość newralgicznymi miejscami. Przykładem może być kampania z 1745 roku kiedy to główne siły pruskie były zgromadzone  pod Ząbkowicami Śląskimi, a wszystkie przejścia przez Sudety były obserwowane. 60 tysięczna armia austriacka i saksońska przeszła w końcu przez Bramę Lubawską, doszło do bitwy pod Strzegomiem-Dobromierzem, główne siły pruskie zdążyły dotrzeć spod Ząbkowic, ale obrazuje to problemy z nieufortyfikowanymi przejściami.

W 1763 roku, Fryderyk Wielki zleca zaprojektowanie przyszłej twierdzy na Srebrnej Górze włoskiemu architektowi o nazwisku Pinto, projekt nie spełnia jednak oczekiwań zleceniodawcy. Król Prus powierza zmianę projektu pruskiemu pułkownikowi Regelerowi i rok później zaczęto pierwsze prace przygotowawcze. Regleler został głównym wykonawcą projektu.

Twierdza rozciąga się w kierunku zachód-wschód (lub oczywiście odwrotnie). Idąc od zachodu i jeśli skupimy się na głównych obiektach mamy: Umocnienia Chochoła Wielkiego (Bateria Kazamatowa, Reduta Skrzydłowa), Bateria Tarasowa na Chochole Średnim, Fort Chochoł Mały wraz  Fleszem, Schron Bramy Polnej, Fort Rogowy, Donżon z bastionami (skrótowo mówiąc, szczegółowo opiszę go w jednym z następnych artykułów na ten temat), Fort Wysoka Skała, po przeciwnej stronie Przełęczy Srebrnej umieszczono Fort Ostróg.

Bateria Kazamatowa na Chochole Wielkim.

W pierwszych wersjach projektu Twierdzy nie brano pod uwagę budowania jakiś poważniejszych umocnień na Chochołach. Pogląd ten jednak podległ weryfikacji. Warowna Góra na której umiejscowiona była główna część Twierdzy leży w odległości 1.5 km od Chochoła Wielkiego, ponadto jest niższa od niego niższa (Chochoł Wielki – 754 n.p.m. Warowna Góra – 686 n.p.m.). Słusznie zauważono, iż może być to pięta Achillesową Twierdzy. W latach 1773-1774 zbudowano umocnienia Chochołów z czego na Chochole Wielkim Baterię Kazamatową oraz Redutę Skrzydłową. Opisywana w tym artykule Bateria Kazamatowa, leży poza głównym obszarem zainteresowania turystów odwiedzających Srebrną Górę, którzy przeważnie docierają do Donżonu, dzieje się tak z kilku powodów nie jest ona udostępniana turystycznie (co nie znaczy, że istnieje  zakaz jej zwiedzania), ponadto należy pamiętać, że jest to obiekt do którego potencjalnym wrogom ciężko miało być dotrzeć, no i ta właściwość obiektów Twierdzy została zachowana do dzisiaj, głębokie fosy przeważnie uniemożliwiają proste dotarcie, trzeba szukać przejść (co nie zawsze się udaje :) ).

Bateria Kazamatowa miała siedem stanowisk ogniowych w kazamatach (działobitni) oraz trzy odkryte stanowiska artyleryjskie. Ustawione w działobitniach działa były skierowane na zachód i sąsiadujący z Chochołem Wielkim od tej strony szczyt Gąsiorek.

Należy pamiętać o tym, iż to umocnienia Chochoła Wielkiego mają największy udział w jedynym sprawdzianie bojowym twierdzy srebrnogórskiej jaki miał miejsce w 1807 roku (podbój Śląska przez wojska Napoleona). To właśnie tutaj doszło 1 czerwca tego roku do próby zdobycia Baterii Kazamatowej – która jednak została obroniona (doszło nawet do walki na bagnety). Tego dnia ostrzeliwano też  Baterię Kazamatową z Gąsiorka i miało dojść w wyniku tego ostrzału do wybuchu składu amunicji i zniszczeń które są widoczne do dzisiaj (jest to jednak tylko hipoteza).

Bateria KazamatowaKazamaty Baterii Kazamatowej

Bateria Kazamatowe Działobitnie (stanowiska ogniowe)

 

Otwórz StrzelniczyOtwór strzelniczy  z lejem wykonanym z czerwonego piaskowca (wnętrze leja w postaci schodków, zabezpieczało to załogę przed ostrzałem – rzecz nietypowa w twierdzy srebrnogórskiej)

Bateria Kazamatowa

Bateria od strony wschodniej czyli wnętrze umocnień, jak widać na zdjęciu zbudowana jest z sowiogórskich gnejsów i czerwonego piaskowca

 

IMGP2001Otworzy strzelnicze widziane z przeciwskarpy

IMGP1987Zewnętrzne stanowisko ogniowe

Bateria KazamatowaBateria Kazamatowa z widoczną suchą fosą

 

DziałobitniaDziałobitnia