Archiwa kategorii: Ciekawe miejsca

Freudenburger Hütte – huta szkła Preusslerów w Górach Suchych.

Na temat huty szkła Freudenburger Hütte panuje lekki chaos informacyjny, brak podawanych źródeł, domysły, błędne daty (SGTS). Temat chodził za mną od dłuższego czasu, aż udało mi się wygrzebać w czeluściach internetu (archive.org) pracę naukową pod tytułem „Schlesische gläser. Eine Studie über die schlesische Glasindustrie früherer Zeit, nebst einem Beschreibenden Katalog der Gläsersammlung des Museums Schlesischer Altertümer zu Breslau” E. Von Czihaka z 1891.  Autor podaje szeroko źródła swoich informacji, dodatkowo zachęca fakt, że w 1891 ma dostęp do archiwów nieprzetrzebionych XX wiecznymi zawieruchami.  Czego zatem dowiadujemy się z krótkiej notki zamieszczonej w opracowaniu ?  Hutę założył w 1661 roku Johann Georg Preussler, syn Hansa Preusslera ( który w tamtym czasie zarządzał hutą Preusslerów w Białej Dolinie) oraz wnuk Wolfganga Preusslera – prekursora śląskiej linii Preusslerów, założyciela huty w Białej Dolinie (1617).  Johan Georg kupuje od Grafa Hochberga leśną parcelę w miejscu gdzie kiedyś znajdowała się  wieś Ullersdorf lub Olbersdorf (dokładnie tak jak w źródle – bez rozstrzygania), która opustoszała w czasie Wojny Trzydziestoletniej.  Wokół huty z czasem powstaje kolonia (pewnie pracownicy huty i ich rodziny) która od pobliskiego zamku Radosno (Freudenburger, Freudenschloss) przybiera nazwę Freudenburg (dzisiaj zwyczajowo Radosna, a prawidłowo część Łomnicy, ul. Ustronie) . Johan Georg Preussler umiera w 1691 (1 września). Hutę przejmuje jego syn Christian lub Christoph Preussler. W 1722 roku, właścicielem huty jest Georg Friedrich Preussler. Wiadomo na pewno, że huta istnieje (jest wzmiankowana) w latach 1737,1742, 1749. Wojny Śląskie (1740 – 1763), a szczególnie Wojna Siedmioletnia  przerywają istnienie huty z wiadomych względów – huta nagle staje na gorącej granicy, zostają przerwane naturalne rynki zbytu czy linie komunikacyjne,  do tego dochodzą zapewne  zniszczenia wojenne. W 1750 roku huta zostaje sprzedana przez Georga Friedricha Hochbergom. W 1758 następuje definitywne zamknięcie huty. W 1763 roku administracja Hochbergów rozważa ponowne otwarcie Freudenburger Hütte,  ale do niego nie dochodzi. Huta staje się wspomnieniem.

Nazwy geograficzne wskazujące na istnienie huty utrzymywały się jeszcze na początku XX wieku.  Po dzisiejszej czeskiej stronie na Ruprechtický Špičák wspinała się droga biegnąca grzbietem, który wtedy nosił nazwę Glashütten Steig. Być może tą drogą utrzymywano kontakty handlowe z czeską (a wtedy austriacką) strona. Góra Słodna (790), nosiła nazwę Hüttenberg .

Radek Robociński, współpraca: Anna Goraj

Żródła map:
chartae-antiquae.cz
mapire.eu

 

glass

Austriacka mapa (po 1763) podająca: Freudenburg albo stara huta szkła (Freudenburg oder alte Glashütte)

 

huta_mapy1

Freudenburg (Radosna), Glashütten Steig i  Hüttenberg (Słodna)

imgp7941_34777591783_o

Widok z Ruprechtickego Špičáka na wschód, gdzieś  przed widoczną przełęczą lub na nią wychodziła droga  Glashütten Steig

 

 

Lipa Siedmiu Braci

Lipa Siedmiu Braci, a kiedyś  Sieben Brüder   taka nazwa tej wielopniowej lipy widnieje na starych niemieckich mapach. Dzisiaj pni zostało tylko pięć.  Drzewo znajduje się na przełęczy pomiędzy górami Lipięc  i Przygrodna (a wszystko to nieopodal tamy w Lubachowie). Łatwo je znaleźć, ponieważ ktoś wpadł na dziwaczny pomysł oznaczenia kilku ciekawostek w okolicy ( w tym i tej lipy)  wielkimi białymi literami.

 

Lipa Siedmiu Braci Lipa Siedmiu Braci Lipa Siedmiu Braci Lipa Siedmiu Braci

Hexenstein

Hexenstein – kamień czarownic (dzisiaj nieszczęśliwie nazwane Babim Kamieniem) – gnejsowe skałki znajdujące się na szczycie góry o tej samej nazwie w Górach Sowich. To o nich, „Jeden z najwybitniejszych badaczy europejskich tradycji ludoznawczych”  Will-Erich Peuckert pisał: „Czarownice z środkowej części Śląska wybrały kamień na południe od Kinsburga (zamku Grodno)” . Miejsce jest jak najbardziej odpowiednie dla czarownic i ich niecnych działań.  Znajdziemy tutaj skałkę z której śmiało można startować na miotłolatania, czy też coś na kształt stolika przy którym Czarownice mogły coś upichcić . Miejsce dzisiaj zupełnie już zapomniane, i może warto je przypomnieć – co też czynię niniejszym wpisem.

2014-12-10_140814Na jednej ze skał widać czarownicę, pozostawioną tutaj z jakiś powodów przez koleżanki 😉

 

 

Srebrna Góra część 1- Bateria Kazamatowa na Chochole Wielkim

Bateria KazamatowaBateria Kazamatowa od strony zachodniej

Po zakończeniu wojny siedmioletniej i podpisaniu pokoju w Hubertsburgu (15 lutego 1763 ) Prusy potwierdzają swoje panowanie na Śląsku. Zaraz po zakończeniu wojny Fryderyk Wielki postanawia ufortyfikować zajętą prowincję. Powstają twierdze na linii Odry – Szczecin, Spandau, Kostrzyn, Głogów, Wrocław, Brzeg, Koźle oraz twierdze przed linią Odry – Świdnica, Nysa, Kłodzko. Oprócz tego Fryderyk Wielki podejmuje decyzję o budowie twierdzy na Przełęczy Srebrnej. Z jednej strony miała ona wzmacniać Twierdzę Kłodzko, a z drugiej bronić łatwego do sforsowania przejścia przez przełęcz. Decyzja taka wynikała z doświadczeń właśnie zakończonych wojen, kiedy to „furtki” przez wał Sudetów były dość newralgicznymi miejscami. Przykładem może być kampania z 1745 roku kiedy to główne siły pruskie były zgromadzone  pod Ząbkowicami Śląskimi, a wszystkie przejścia przez Sudety były obserwowane. 60 tysięczna armia austriacka i saksońska przeszła w końcu przez Bramę Lubawską, doszło do bitwy pod Strzegomiem-Dobromierzem, główne siły pruskie zdążyły dotrzeć spod Ząbkowic, ale obrazuje to problemy z nieufortyfikowanymi przejściami.

Czytaj dalej